Knjiga o bambusu – Vladislav Bajac

Postoje knjige koje ne vode samo kroz radnju, nego kroz drugačiji ritam sveta. Knjiga o bambusu pripada upravo toj vrsti: u njoj vreme ne teče kao u običnom istorijskom romanu, nego kao kroz visoku travu, kroz dah, kroz borbu, kroz tišinu, kroz čekanje i kroz spoznaju. Vladislav Bajac piše o Dalekom istoku, ali zapravo vodi čitaoca ka pitanju koje važi svuda: kako čovek, usred nasilja, želje, straha i prolaznosti, dolazi do mudrosti da je jedini stvarni trenutak — sada. 

Knjiga o bambusu zahvata širok srednjovekovni period Japana i Kine, gradeći svet careva, ratnika, osvajanja, dvorskih intriga, bitaka i surovih istorijskih kretanja. Ali taj spoljašnji svet nije jedina osovina romana. Paralelno sa imperijalnim i ratničkim tokovima, Bajac vodi unutrašnju priču o prosvetljenju, preobražaju, nežnosti i duhovnom sazrevanju. Zato roman istovremeno ima zamah velike sage i tišinu zenbudističke meditacije.

Posebna snaga ove knjige je u njenoj atmosferi. Bambus nije samo egzotični motiv, niti dekor istočnjačkog sveta. On postaje simbol rasta, savitljivosti, istrajnosti, praznine, snage i unutrašnjeg puta. Čitalac ima osećaj da ulazi u gustu prašumu slika, glasova, borbi, legendi i mudrosti, u prostor koji ga obuzima već od prvih stranica. Zato su kritičari roman opisivali kao lirsku sagu, zenbudistički ratnički roman, akcioni film koji potresa maštu, ali i kao novu klasiku srpske proze.

Kultna već više od tri decenije, Knjiga o bambusu je roman za one koji žele književnost koja  obuzima. Knjigu u koju se ulazi kao u prašumu — i iz koje se izlazi sporije, tiše, sa osećajem da je nešto u nama poraslo.